O θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων χρειάζεται ενίσχυση

O θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων χρειάζεται ενίσχυση

▸ Άρθρο στην Εφημερίδα των Συντακτών (link)

Πριν από λίγες ημέρες, ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι εργασίες του Ανώτατου Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Σχολείων, την προεδρία του οποίου είχε η χώρα μας κατά το προηγούμενο σχολικό έτος. Τη λήξη της συνεδρίασης, που έλαβε χώρα στο Ζάππειο Μέγαρο, ακολούθησε η παράδοση της προεδρίας στην Ισπανία.

Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία αποτελούν ένα σχολικό σύστημα ιδιαίτερου τύπου, καθώς προσφέρουν διδασκαλία στη μητρική γλώσσα των μαθητών και συγχρόνως μια πολυ-γλωσσική και πολυ-πολιτισμική παιδεία, που ολοκληρώνεται με το Ευρωπαϊκό Απολυτήριο (European Baccalaureate).

Τα πρώτα Ευρωπαϊκά Σχολεία ιδρύθηκαν τον Οκτώβριο του 1953 στο Λουξεμβούργο και με βάση το πλαίσιο λειτουργίας τους έχουν στόχο να διαμορφώνουν ευρωπαϊκές αξίες και στάσεις, να παρέχουν ευρωπαϊκή παιδεία και να προετοιμάζουν τους μαθητές, ώστε να ζήσουν ως πολίτες μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα που εφαρμόζουν βασίζονται στην ιδέα ότι η διευρυμένη προσφορά γλωσσικών δεξιοτήτων συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση του κοινού ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Πεποίθησή μας είναι ότι η Ελλάδα, στο μέτρο των δυνατοτήτων της, οφείλει να συμβάλει ουσιαστικά στην υπέρβαση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων, ώστε να συνεχίσουν απρόσκοπτα να επιτελούν το έργο τους, παρέχοντας υψηλής ποιότητας εκπαίδευση στους αυριανούς πολίτες της Ευρώπης.

Εδώ και περίπου μία δεκαετία, αρχής γενομένης από την οικονομική κρίση, τις πολιτικές σκληρής λιτότητας που εφαρμόστηκαν και την έξαρση του προσφυγικού ζητήματος, το ευρωπαϊκό ιδεώδες δέχεται ισχυρότατο πλήγμα από την επέλαση της Ακροδεξιάς. Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαίο, σήμερα περισσότερο από ποτέ, το ευρωπαϊκό ιδεώδες ως απότοκο του Διαφωτισμού να συνεχίσει να υπηρετεί τις αξίες της αλληλεγγύης και του διεθνισμού.

Από τον Χάμπερμας και την κριτική του στον ευρωπαϊκό φεντεραλισμό, την πολυπολιτισμική θεώρηση των αδελφών Χούμπολντ και το εμβληματικό έργο του Λεβί-Στρος «Φυλή και Ιστορία», μέχρι τον σύγχρονο στοχαστή Ετιέν Μπαλιμπάρ, η διαλεκτική των αντιλήψεων για το οικουμενικό παραμένει «ζωντανή». Και όπως ο τελευταίος υποστήριξε δημοσίως προ διετίας, προκειμένου να αναζωογονήσουμε το ευρωπαϊκό, επιβάλλεται μια μετάβαση προς ένα μοντέλο διαμοιρασμένης κυριαρχίας και υπερεθνικής πολιτειότητας.

Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία, λοιπόν, μπορούν να αποτελέσουν ταυτόχρονα πρότυπο και μήτρα χειραφέτησης και γαλούχησης παιδιών και νέων ανθρώπων σε ένα αξιακό σύστημα που θα αποτελέσει ανάχωμα στη διάδοση της ακροδεξιάς ρητορικής· μπορούν να γίνουν το όχημα που θα οδηγήσει τους νέους Ευρωπαίους πολίτες στην υιοθέτηση της πολυπολιτισμικότητας ως κοινωνικής πρακτικής και στην υποστήριξη της διαπολιτισμικής ετερότητας.

Η πρόσφατη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου υπό την ελληνική προεδρία πραγματοποιήθηκε, λοιπόν, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική περίοδο, κατά την οποία έκαναν αισθητή την παρουσία τους μια σειρά από προκλήσεις, όπως ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός των μαθητών που φοιτούν στα Ευρωπαϊκά Σχολεία, οι ανάγκες για κτιριακές υποδομές και στελέχωση με κατάλληλο διδακτικό προσωπικό υψηλών προσόντων, η απαραίτητη αύξηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και η διαδικασία του ενδεχόμενου Brexit, η οποία διαμορφώνει κλίμα αβεβαιότητας.

Στο πλαίσιο αυτό και παρά τους περιορισμούς που αντιμετωπίσαμε τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης, το υπουργείο Παιδείας μερίμνησε ώστε να αποσπάσει τον απαιτούμενο αριθμό εκπαιδευτικών, εφαρμόζοντας μια αυστηρή διαδικασία επιλογής, βασισμένη σε αξιοκρατικά κριτήρια.

Παράλληλα παρείχε όλα τα μέσα, τους πόρους και το διδακτικό προσωπικό, ώστε το Σχολείο Ευρωπαϊκής Παιδείας, το οποίο λειτουργεί στο Ηράκλειο της Κρήτης, να συνεχίσει απρόσκοπτα τη λειτουργία του και την εκπλήρωση της αποστολής του, δηλαδή την παροχή ευρωπαϊκής παιδείας στους μαθητές του.

Καταληκτικά, τα όργανα λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών θεσμών θα πρέπει να προασπίσουν την ιδέα που τα νομιμοποιεί, υποστηρίζοντας και ενισχύοντας τα Ευρωπαϊκά Σχολεία και την ευρωπαϊκή ιδέα, ώστε η ευρωπαϊκή ταυτότητα να μην παραμείνει απλώς δυνατότητα.

Δηλώσεις στο Κανάλι της Βουλής για την Ελληνική Προεδρία των Ευρωπαϊκών Σχολείων